Staatssecretaris Wathelet: Overleg met Buitenlandse Zaken en politie gepland om fraude met buitenlandse rijbewijzen aan te pakken

Commissie voor de Infrastructuur, het Verkeer en de Overheidsbedrijven van dinsdag 8 januari 2013
 
03 Mondelinge vraag van de heer Tanguy Veys aan de staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie en Mobiliteit, toegevoegd aan de minister van Binnenlandse Zaken en Gelijke Kansen, en staatssecretaris voor Staatshervorming, toegevoegd aan de eerste minister, over “de ernstige bedreiging van de verkeersveiligheid doordat buitenlanders een rijbewijs kunnen krijgen zonder een rijexamen te moeten afleggen” (nr. 14239)
 
03.01  Tanguy Veys (VB): Mijnheer de staatssecretaris, België reikt jaarlijks duizenden rijbewijzen uit zonder dat er een rijexamen aan te pas komt. Buitenlanders uit 118 landen kunnen namelijk hun rijbewijs zomaar omruilen voor een Belgisch exemplaar. Voor sommige landen beschikt de Belgische overheid echter over onvoldoende garanties dat de aanvragers ook effectief over de nodige vaardigheden beschikken om op de openbare weg te verschijnen.
 
Sinds 2010 hebben bijvoorbeeld een kleine 10 000 Marokkaanse onderdanen een Belgisch rijbewijs verkregen zonder te moeten bewijzen dat ze ook effectief kunnen rijden. Marokkaanse rijbewijzen worden in de praktijk bovendien ook vaak aangekocht zonder opleiding. In dezelfde periode sinds 2010 mochten ook anderen – 3 009 Turken, 1 705 Roemenen, 1 305 Chinezen en 871 Iraniërs – hun rijbewijs probleemloos omruilen.
 
De volledige lijst van landen waarmee ons land een akkoord heeft om wederzijds rijbewijzen te erkennen, telt 118 namen. Talloze daarvan hebben volgens hetzelfde ministerie van Buitenlandse Zaken dat de akkoorden ondertekent, een dubieuze reputatie op het vlak van verkeersveiligheid. Sommige van die landen beschikken niet eens over een volwaardig wegennet, laat staan over een rijvaardigheidstest of wegcode die vergelijkbaar zijn met die van een Europees land. Een greep uit het aanbod: Rwanda 167 rijbewijzen, Congo 42 rijbewijzen, Albanië 429 rijbewijzen, Algerije 1 554 rijbewijzen, Ivoorkust 235 rijbewijzen, Centraal-Afrikaanse Republiek 22 rijbewijzen, Tsjaad 1 rijbewijs, Kazakstan 199 rijbewijzen, Botswana 5 rijbewijzen en Benin 148 rijbewijzen.
 
Dergelijke praktijken kunnen een ernstige bedreiging vormen voor de verkeersveiligheid. Ook automobilistenorganisaties Touring en VAB vinden dat deze regeling onder de loep moet worden genomen. Danny Smagghe van Touring wil niet iedereen over dezelfde kam scheren. “Er zijn landen waar de rijopleiding veel beter is dan bij ons”, zegt hij, verwijzend naar onder meer Duitsland en Nederland, “maar in Marokko kan men bijvoorbeeld zijn rijbewijs gewoon kopen. Als wij streng zijn voor jonge bestuurders, moeten wij het ook zijn voor zij die uit het buitenland komen”.
 
Geert Populier, juridisch adviseur bij VAB, wijst erop dat veel Belgen met rijbewijs ook niet opnieuw zouden slagen voor een rijexamen en pleit daarom ervoor de problematiek eerst duidelijk in kaart te brengen. Ook Vlaams minister van Mobiliteit Hilde Crevits dringt aan op maatregelen. De toenmalige staatssecretaris van Mobiliteit en uw voorganger, Etienne Schouppe, weigerde echter na publicatie van de landenlijst door P-magazine in 2009 iets aan de internationale afspraken te veranderen. Ik citeer Etienne Schouppe: “Dit is diplomatiek en politiek niet haalbaar, omdat sommige landen dan gediscrimineerd worden”.
 
In welke mate is de staatssecretaris op de hoogte van deze problematiek? Werden er maatregelen genomen om een einde te stellen aan deze praktijken? Zo ja, welke en volgens welke planning en waarom niet vroeger? Zo nee, waarom niet?
 
03.03 Staatssecretaris Melchior Wathelet: Mijnheer de voorzitter, het betreft duidelijk twee verschillende vragen, met name een vraag over het rijbewijs van buitenlanders in België en een vraag over “le permis de conduire des résidents à l’étranger”.
 
Ten eerste, volgens artikel 23, § 2, eerste lid, van de wet betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd op 16 maart 1968, is de aanvrager van een rijbewijs vrijgesteld van rijexamens, indien hij een geldig nationaal buitenlands rijbewijs kan voorleggen dat is afgegeven overeenkomstig de voorwaarden die inzake internationaal wegverkeer van toepassing zijn of waarvan de geldigheid krachtens door de Koning gesloten akkoorden is erkend.
 
Deze akkoorden zijn meer bepaald de Conventie van Genève van 1949 en de Conventie van Wenen van 1968.
 
Bovendien heeft ons land met vijfentwintig landen een bilateraal akkoord gesloten, waarvan zes akkoorden tot een automatische omwisseling van het rijbewijs aanleiding geven.
 
Ik wens met alle betrokken diensten, zoals Buitenlandse Zaken en de politie, te overleggen, om eventuele fraude, afkomstig van bepaalde landen, tegen te gaan, zowel op het vlak van de nagemaakte rijbewijzen als op het vlak van de zogenaamde, gekochte rijbewijzen. Ik kan u trouwens mededelen dat het bij het aangehaalde voorbeeld helemaal niet klopt dat de rijbewijzen er gewoon worden gekocht.
 
Verschillende oplossingen zijn mogelijk, waarover na onderzoek een consensus met alle betrokken instanties, meer bepaald de diplomatieke wereld, moet kunnen worden gevonden.
 
Artikel 23, § 2, van de wet betreffende de politie over het wegverkeer kan worden aangepast, door de automatische omwisseling van erkende, niet-Europese rijbewijzen voor een Belgisch rijbewijs af te schaffen. Er kan worden bepaald dat de houder van een erkend, niet-Europees rijbewijs eveneens een theoretisch, een praktisch en een medisch examen moet afleggen, zoals alle Belgische kandidaten voor het rijbewijs, en dat hij of zij eventueel ook een opleiding moet volgen, hetzij een vrije opleiding hetzij een opleiding via de rijschool.
 
Ook kan een specifieke opleiding, die bestaat uit een bijscholing betreffende de eisen die in het Belgische verkeer worden gesteld, verplicht worden gemaakt. Een dergelijke theoriecursus kan het accent op een aantal specifieke situaties in het Belgische verkeer leggen.
 
Ten slotte kan aan de persoon die de uitwisseling bekomt, een geïllustreerde informatiebrochure over de gedragsregels in het Belgische verkeer, zoals het alcoholgehalte, het dragen van de gordel, de snelheidsbeperkingen en het vluchtmisdrijf, worden meegegeven.
 
Statistieken over de niet-ingezetenen en verkeersongevallen zijn niet beschikbaar. Er is nog geen overleg met de Gewesten gebeurd, aangezien voornoemde wet een federale materie blijft.
 
03.04  Tanguy Veys (VB): Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw antwoord. Ik ben blij te horen dat u een overleg plant met het oog op de aanpak van deze problematiek.
 
Uw voorganger was niet echt geneigd om daaraan al iets te doen, maar ik blijf erbij dat dit zeker een element kan zijn om de verkeersveiligheid te doen toenemen.
 
U zegt ook dat u niet over statistieken beschikt. Wat is de reden daarvoor? Ik dring erop aan om daaraan in de toekomst een onderzoek te wijden. Ik denk dat dit nuttige informatie kan opleveren en u extra argumenten kan bezorgen om deze problematiek aan te pakken.
 
Ik hoop alvast dat het overleg redelijk snel zal plaatsvinden en dat de nodige maatregelen op korte termijn zullen worden genomen.
 
U somt een aantal alternatieven op, zoals een informatiebrochure. Ik denk dat de problematiek iets meer zal vergen dan louter het uitgeven van een brochure waarin alle regels staan. Ik heb in de pers vernomen dat het probleem toch groter is dan u hier toegeeft.
 
L'incident est clos.
Het incident is gesloten.
 

Misschien bent u ook geïnteresseerd in ...