Staatssecretaris voor Mobiliteit Melchior Wathelet niet van plan om wetgeving op miniatuurslepen, zogenaamde toeristentreintjes, aan te passen – Vlaams Belang spreekt van absurde situatie

Commissie voor de Infrastructuur, het Verkeer en de Overheidsbedrijven van woensdag 19 maart 2014

08 Samengevoegde vragen van
– de heer Jef Van den Bergh aan de staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie en Mobiliteit, toegevoegd aan de minister van Binnenlandse Zaken en Gelijke Kansen, en staatssecretaris voor Staatshervorming, toegevoegd aan de eerste minister, over “miniatuurslepen” (nr. 22677)
– de heer Tanguy Veys aan de staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie en Mobiliteit, toegevoegd aan de minister van Binnenlandse Zaken en Gelijke Kansen, en staatssecretaris voor Staatshervorming, toegevoegd aan de eerste minister, over “miniatuurslepen” (nr. 22786)
 
08.01  Jef Van den Bergh (CD&V): Mijnheer de staatssecretaris, deze vraag betreft een onderwerp dat wij eerder al eens aan bod brachten maar waarvoor tot op heden geen oplossing gevonden werd, met name de miniatuurslepen of de zogenaamde toeristentreintjes. Er zijn er heel wat in ons land. Ze worden veelvuldig gebruikt, vooral door meer kwetsbare doelgroepen, wat toch niet onbelangrijk is. Groepen uit bejaardentehuizen, oudere leden van verschillende verenigingen, minder mobiele personen en instellingen maken gebruik van dit transportmiddel. Treintjes worden op vele plaatsen ondersteund door gemeentebesturen die vergunningen uitreiken voor de exploitatie en in sommige gevallen worden deze initiatieven zelfs ondersteund door subsidies, net omdat ze die maatschappelijk kwetsbare groepen bereiken en kunnen ondersteunen in de activiteiten die voor hen georganiseerd worden.
 
Er bestaat echter geen duidelijke wetgeving waarbinnen deze miniatuurslepen kunnen opereren. De toepasselijke wetgeving bevat zowel elementen uit de wegcode als elementen uit economisch en handelsrecht. Wat de wegcode betreft, bepaalt artikel 49, ten tweede dat miniatuurslepen bij wijze van uitzondering op de openbare weg mogen rijden. Dit kan echter enkel in toeristische centra, als zij trager rijden dan 25 km/uur en de totale lengte van de slepen minder dan 25 meter bedraagt.
 
Eigenlijk kan men zich afvragen waarom er in de wegcode, die toch tot doel heeft de verkeersveiligheid te regelen, een onderscheid wordt gemaakt tussen binnen en buiten toeristische centra, alsof er een onderscheid zou zijn qua verkeersveiligheid al naargelang men zich binnen of buiten een toeristisch centrum bevindt. Zoals gezegd, rijden er vandaag veel toeristische treintjes langs Vlaamse wegen, ook buiten toeristische centra. Een duidelijkere regeling dringt zich dan ook op, want wat op de ene plaats wel kan, kan op de andere plaats blijkbaar niet.
 
Het voorbeeld van het toeristisch treintje Pajero in Damme is bekend. Het werd door de politierechter in Brugge aan de kant gezet. De uitbaters verloren van de ene op de andere dag hun broodwinning. Men zou kunnen zeggen dat ze dan maar de regelgeving moeten volgen. Ook tientallen verenigingen en instellingen hebben hun verontwaardiging geuit omdat ze een unieke kans verliezen om uitstappen te organiseren voor de doelgroepen waarover ik eerder sprak.
 
Gezien het seizoen van uitstapjes met zulke vervoermiddelen weer voor de deur staat, dring ik met klem aan op een oplossing. Een mogelijke piste is om zulke ritten enkel toe te staan mits erkenning van de trajecten door de minister.
 
Mijnheer de staatssecretaris, erkent u het probleem waarmee de uitbaters van zulke toeristentreinen en bij uitbreiding ook verenigingen en instellingen worden geconfronteerd?
 
Bent u bereid om naar een oplossing te zoeken zodat er binnen afzienbare tijd meer duidelijkheid komt ten gunste van alle mensen die er gebruik van maken?
 
08.02  Tanguy Veys (VB): Mijnheer de staatssecretaris, sinds 2006 voert Moerkerkenaar Hans Adam samen met zijn vrouw Lieve Noë toeristen rond in het toeristische Pajero-treintje. De stad Damme promoot het als toeristische troef en ook buiten Damme wordt het treintje fel bevraagd, onder meer door woonzorgcentra.
 
Op 9 mei 2013 kwam het treintje in juridisch getouwtrek terecht nadat de politie het in de Tinhoutstraat in Beernem aan de kant had gezet. In de twee aanhangwagens zaten 47 senioren die betaald hadden voor een rit naar een kapel in Kleit. De agenten oordeelden dat het treintje daar niet mocht rijden en schreven een bekeuring uit. De zaak kwam voor de politierechter in Brugge. Die stelde in mei 2013 dat dergelijk treintje, of miniatuursleep, alleen binnen erkende toeristische centra op de weg mag komen. Bovendien kon het treintje, dat door een jeep werd voortgetrokken, sneller rijden dan de toegelaten topsnelheid van 25 kilometer per uur. De heer Adam kreeg een voorwaardelijke geldboete van 1 200 euro opgelegd. In beroep werd die straf op 25 oktober 2013 bevestigd.
 
In reactie op die veroordeling stelt uitbater Hans Adam het volgende: “Wat voor anderen wel kan, is voor ons blijkbaar verboden. Wij voelen ons gediscrimineerd. Het treintje vormt het hoofdberoep van mijn vrouw en ik doe dit in bijberoep. Aangezien wij niet in toeristisch erkende centra actief zijn, verbiedt dit vonnis ons om nog op de weg te komen met ons treintje: een zware financiële aderlating. Wij overwegen om cassatieberoep aan te tekenen, want dit vonnis betekent het einde voor onze zaak”. Ook zijn advocaat Bart Bleyaert noemde de wet onduidelijk. Hij stelde ter zake: “Jarenlang mocht mijn cliënt zijn gang gaan, maar sinds die bekeuring mag hij plots niets meer. Er rijden nochtans veel treintjes langs de Vlaamse wegen, ook buiten de zogenaamde erkende toeristische centra. De wetgeving rond deze treintjes is compleet onduidelijk, het wordt dan ook tijd dat de wetgever klare wijn schenkt. Op het moment dat hij bekeurd werd, had mijn cliënt trouwens een toelating van de gemeente Beernem, maar blijkbaar zou hij ook een vergunning voor uitzonderlijk vervoer van de federale overheid nodig hebben. Ik heb de overheid gecontacteerd, maar ook daar vielen ze uit de lucht. Dat zegt genoeg over het juridische kluwen waarin deze treintjes opereren”.
 
Ook de Beernemse burgemeester betreurde de gang van zaken en stelde: “Wij hebben destijds de toelating gegeven, maar na die bekeuring ontstond er discussie binnen onze politiezone over de toelaatbaarheid van dit treintje. Tegen onze zin hebben wij toen de vergunning moeten intrekken. Beernem voldoet niet aan de criteria om als toeristisch centrum erkend te worden en ook een parlementaire vraag”, ik vermoed van collega Van den Berghe, “heeft niets opgeleverd. Zeer jammer, want dit treintje is een prachtinitiatief, in het bijzonder voor minder mobiele mensen. Ik vind het spijtig dat de wet een dergelijk initiatief in de weg staat”.
 
Mijnheer de staatssecretaris, dit voorbeeld toont aan hoe absurd en onduidelijk de wetgeving is en dat ze dringend toe is aan actualisatie. In antwoord op een mondelinge vraag op 8 januari 2013 stelde u: “Gezien hun lengte, tot 25 meter, en hun snelheid, maximum 25 kilometer per uur, vormen zij een ernstig obstakel op de openbare weg waar zich snel files dreigen te vormen, met als gevolg dat de andere bestuurders geneigd zullen zijn gevaarlijke inhaalmanoeuvres uit te voeren”.
 
Mijnheer de staatssecretaris, ik ben toch wel verwonderd dat die problemen van filevorming en gevaarlijke inhaalmanoeuvres zich niet zouden voordoen in toeristische centra.
 
Het lijkt mij dus logisch dat de criteria voor toeristisch centrum achterhaald zijn. In mijn eigen badstad Blankenberge rijst het probleem niet omdat wij natuurlijk een toeristisch centrum zijn. Het gaat veeleer om de kleine gemeenten waar dat occasioneel gebruik met succes wordt toegepast, wat ook in de toekomst best het geval zou zijn.
 
Mijnheer de staatssecretaris, in welke mate bent u op de hoogte van de problematiek? Welke maatregelen werden er genomen?
 
08.03 Staatssecretaris Melchior Wathelet: Zoals ik reeds aangaf in mijn antwoord op de gelijkaardige vraag nr. 14769 sta ik eerder weigerachtig tegenover het inzetten van toeristische treintjes buiten de toeristische centra. Gezien hun lengte, tot 25 meter, en hun snelheid, maximaal 25 kilometer per uur, vormen zij een serieus obstakel op de openbare weg waarachter zich al snel files dreigen te vormen, met als gevolg dat andere bestuurders geneigd zullen zijn gevaarlijke inhaalmanoeuvres te begaan. Het is dan ook jammer dat bepaalde gemeenten onrechtmatig een vergunning hebben uitgereikt en daardoor bepaalde uitbaters in de problemen hebben gebracht. Ik zie ook niet meteen de commerciële voordelen van het inzetten van een toeristisch treintje in een niet-toeristisch centrum vermits er wellicht onvoldoende toeristen zijn die er gebruik van maken om uit de kosten te komen.
 
Het kan zeker niet de bedoeling zijn om eigenaars van dit type treintje aan te moedigen om met hun treintje naar andere gemeenten te trekken, per definitie over de openbare weg, om aldaar eenmalig of occasioneel voor een vereniging een ritje op het platteland te maken.
 
Er bestaat reeds een duidelijk wettelijk kader, meer bepaald met artikel 49, 2 van het verkeersreglement en het KB van 16 juni 2009 tot uitvoering van artikel 17, tweede lid van de wet van 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening waarin de drie criteria worden opgesomd tot erkenning van een gemeente of een deel van een gemeente als toeristisch centrum: erkend toeristisch onthaal, toerisme van essentieel belang voor de economie van de gemeente en een toevloed van toeristen omwille van toeristische attracties.
 
08.04  Jef Van den Bergh (CD&V): Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw duidelijk antwoord, al is het geen positief antwoord. Ik blijf het vreemd vinden dat er verwezen wordt naar “toeristische centra.” Als men ziet welke gemeenten onder dat statuut vallen, kan men zich afvragen of er in die gebieden wel een publiek is voor toeristische treintjes, meer dan in andere gebieden die toevallig niet dat statuut hebben. Het hangt dikwijls eerder af van winkelcentra dan van daadwerkelijke toeristische attracties.
 
Ik vind het dan ook vreemd dat men die treintjes toelaat in de ene gemeente maar in de andere gemeente niet. Ik betreur dat. Men kan er trouwens over discussiëren of treintjes die ingezet worden voor het vervoer van derden geen oneerlijke concurrentie betekenen voor erkende autocarbedrijven. Dit is een moeilijk punt. Zo bereiken deze miniatuurslepen mensen uit rusthuizen en gehandicapteninstellingen die wellicht dergelijke uitstappen niet langer zullen organiseren omdat ze via de reguliere busmaatschappijen onbetaalbaar zijn, terwijl zulke uitstappen van onschatbare waarde zijn voor de mensen in die instellingen.
 
Ik begrijp uw antwoord wel, maar voor deze doelgroepen is het betreurenswaardig dat hun uitstappen niet langer zullen worden uitgevoerd. Dat is toch wel jammer.
 
08.05  Tanguy Veys (VB): Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw antwoord, al moet ik u enkel bedanken voor het nogmaals aflezen van uw antwoord van 8 januari 2013, waarbij slechts de alinea’s wat door elkaar zijn gehaald. Uit uw antwoord van vandaag ben ik niet veel wijzer geworden dan uit uw antwoord van 8 januari 2013.
 
U kunt er misschien trots op zijn dat u volhardt in de boosheid, maar ik had gehoopt op voortschrijdende inzicht dat de criteria van toeristische centra niet meer van deze tijd zijn, dat er absurde situaties zijn ontstaan en dat de nood aan het gebruik van dergelijke miniatuurslepen ook is gewijzigd. Vroeger was dat misschien typisch om toeristen ter plekke kennis te laten maken met een toeristisch centrum, maar nu is dat, zoals opgemerkt door collega Van den Berghe, voor bepaalde welzijnsorganisaties of bejaardencentra een mogelijkheid om korte uitstappen te kunnen organiseren.
 
Als het u echt om de verkeersveiligheid gaat, moet u dit gewoon verbieden. Dat is toch een absurde situatie: verkeersveiligheid is blijkbaar van tel in die steden en gemeenten die niet als toeristisch centrum zijn erkend, maar is blijkbaar niet van tel in de toeristische centra. Ik betreur dat u botweg niet bereid bent om daarover na te denken of zelfs in dialoog te gaan.
 
Het incident is gesloten.
L’incident est clos.

Misschien bent u ook geïnteresseerd in ...