Minister Jean-Pascal Labille: “NMBS heeft na treinramp in Wetteren voldoende maatregelen genomen om hinder voor klanten te beperken en om klanten zo duidelijk en zo ruim mogelijk te informeren”

Commissie voor de Infrastructuur, het Verkeer en de Overheidsbedrijven van woensdag 17 juli 2013

08 Samengevoegde vragen van
– mevrouw Karin Temmerman aan de minister van Overheidsbedrijven en Ontwikkelingssamenwerking, belast met Grote Steden, over “de blijvende hinder voor de treinreizigers na de gedeeltelijke hervatting van de dienstverlening op lijnen 50 en 53” (nr. 18219)
– mevrouw Karin Temmerman aan de minister van Overheidsbedrijven en Ontwikkelingssamenwerking, belast met Grote Steden, over “de beperkte dienstverlening op de lijn Aalst-Brussel” (nr. 18461)
– de heer Ronny Balcaen aan de minister van Overheidsbedrijven en Ontwikkelingssamenwerking, belast met Grote Steden, over “de ramp in Wetteren” (nr. 18349)
– mevrouw Sarah Smeyers aan de minister van Overheidsbedrijven en Ontwikkelingssamenwerking, belast met Grote Steden, over “de aanhoudende moeilijkheden op het spoor na het ongeval in Wetteren” (nr. 18425)
– de heer Tanguy Veys aan de minister van Overheidsbedrijven en Ontwikkelingssamenwerking, belast met Grote Steden, over “de hinder op de spoorlijn ten gevolge van de treinramp in Wetteren” (nr. 18819)
 
08.01  Ronny Balcaen (Ecolo-Groen): Madame la présidente, monsieur le ministre, lors de son audition par la commission de Suivi sur la sécurité du rail, la responsable de l’organe d’enquête sur les incidents et les accidents ferroviaires a signalé que cet organe d’enquête n’avait été averti des faits par Infrabel que très tardivement, c’est-à-dire plusieurs heures après les faits.
 
Confirmez-vous cette information? Quelles sont les raisons qui peuvent aujourd’hui expliquer ce retard? Quelles seront les mesures prises, si un nouvel accident devait se produire à nouveau, pour que l’information passe plus vite vers l’organe d’enquête sur les accidents et incidents ferroviaires, comme la loi le prévoit?
 
08.02  Sarah Smeyers (N-VA): Mijnheer de minister, deze vraag over de treinramp in Wetteren is een beetje achterhaald, maar toch is het goed ze te stellen, al was het maar om uit de fouten te leren. Hopelijk herhaalt zo’n incident zich niet, maar men weet maar nooit.
 
Het is van 4 mei geleden, mijnheer de minister, dat een goederentrein in Wetteren ontspoorde en heel wat moeilijkheden op en naast het spoor veroorzaakte. De gevolgen van de ramp waren niet te onderschatten en iedereen begrijpt dat een volledig herstel van de treinverbinding heel veel tijd heeft gekost. Het is wel verbazend dat pendelaars die dagelijks de verplaatsing van Aalst naar Brussel maken, te horen kregen dat zij tot halverwege juli – dat is intussen vervroegd – zouden moeten wachten voor ze opnieuw een vlotte verbinding naar Brussel zouden kunnen krijgen.
 
Nog meer verbazend was het dat de NMBS sinds de ramp in Wetteren eigenlijk geen noemenswaardige ingrepen heeft gedaan om de goede verbinding tussen Aalst en Brussel op een andere manier te garanderen. Tot begin juli was er per uur slechts een rechtstreekse trein tussen Aalst en Brussel. Dat was dan nog een stoptrein die via Jette reed en er zonder vertraging 50 minuten over deed. Ik denk, mijnheer de minister, dat u het met mij eens bent dat dat voor de vele pendelaars, die anders 20 minuten sporen tussen Aalst en Brussel, een enorm tijdverlies en een grote bron van frustratie was.
 
Los van het wegvallen van die rechtstreekse verbindingen waren er dan nog meer vertragingen dan normaal. Iedereen moest naar Denderleeuw en daar wachten op een volgende trein. Die reizigers zijn vaak ambtenaren van Vlaamse en federale overheden. Het is bekend dat er in Aalst en in de omliggende Denderstreek veel werknemers van de Vlaamse en federale overheden wonen. Ambtenaren die gefrustreerd zijn door de treinvertragingen, kosten geld. Zij zijn ook belastingbetalers. Een hoop van die belastingen gaan naar de NMBS, dus denk ik dat daar een goede dienstverlening tegenover had kunnen staan.
 
Mijnheer de minister, waarom is de NMBS er sinds het ongeval niet in geslaagd om in een goede alternatieve verbinding tussen Aalst en Wetteren te voorzien? U weet het of u weet het niet, maar Wetteren ligt niet op het traject Aalst-Brussel, maar op het traject Gent-Aalst.
 
Welke concrete inspanningen heeft de NMBS sinds het ongeval in Wetteren gedaan om het ongemak voor de reizigers uit Aalst te minimaliseren? Vindt u dat die inspanningen voldoende waren?
 
Zullen er nog concrete inspanningen gedaan worden? Ik begrijp dat de verbinding nu hersteld is, dus die vraag vervalt.
 
Vindt u dat de houding van de NMBS tegenover de pendelaars in die periode van bijna twee maanden een voorbeeld was van goede dienstverlening? Zullen er lessen getrokken worden? Zal er een draaiboek opgesteld worden? Zullen er direct alternatieve routes uitgewerkt worden?
 
08.03  Tanguy Veys (VB): De eerste bezorgdheid van een spoorwegonderneming is het vermijden van spoorongevallen. Als die dan toch gebeuren, dan moet de hinder en de impact zo beperkt mogelijk blijven.
 
Het is verwonderlijk dat de gevolgen van de treinramp in Wetteren op 4 mei 2013 zo lang hebben aangesleept. Niet alleen voor de omwonenden in Wetteren, toen er nog sprake was van heel schadelijke stoffen, maar ook voor de pendelaars tussen 4 mei en 30 juni was de impact heel groot. De aangeboden alternatieven waren beperkt.
 
Waarom heeft het zo lang geduurd voor de treinverbinding opnieuw volgens de oorspronkelijke regeling werd aangeboden?
 
Waarom heeft men niet meer inspanningen geleverd om reizigers vanuit Gent of Aalst minder hinder te laten ondervinden van de problemen in Wetteren?
 
Hoe kan de hinder na zulke spoorincidenten worden beperkt?
 
08.04  Karin Temmerman (sp.a): De collega’s hebben de context al voldoende geschetst.
 
De ingelaste pendelbussen kregen veel kritiek, omdat de dienstverlening niet op maat was van de reiziger, met lange wachttijden tot gevolg. Er waren veel te weinig plaatsen in de bussen. De vervangende busrit duurde veel te lang.
 
Er waren heel veel klachten over de gebrekkige communicatie over de dienstverlening. Op 1 juni 2013, een week na de gedeeltelijke hervatting van de vertrouwde dienstregeling, werd op beide lijnen een nieuwe dienstregeling ingevoerd. Op de eerste maandag na de invoering stonden heel wat pendelaars in tussenstations op het vertrouwde uur tevergeefs op hun trein te wachten. Die was op dat moment al vertrokken. Behalve de aankondiging op de website van de NMBS werd de verandering op geen enkele andere manier kenbaar gemaakt. Oudere personen die niet elke dag naar de website kijken, wisten niet dat het uur gewijzigd was. De communicatie moet in de toekomst beter.
 
De dienstverlening tussen Schellebelle, Aalst en Brussel na de gedeeltelijke hervatting van de dienstverlening op lijn 50 was gebrekkig. De bekende rechtstreekse verbinding naar Brussel werd in Denderleeuw onderbroken. Reizigers vanuit Schellebelle, Serskamp, Lede en Aalst moesten in Denderleeuw overstappen. Vanuit Aalst reed slechts een trein per uur rechtstreeks naar Brussel.
 
De treinen hadden ook zeer vaak vertraging en zaten overvol.
 
Het is wel goed dat de NMBS ook in compensatie heeft voorzien, namelijk twee vrijetijdspassen. De vraag is natuurlijk of reizigers met een abonnement dat aanbod wel voldoende achten om het toch enigszins geschonden vertrouwen in de NMBS te herstellen. Ik denk dat iedereen echt wel begrip heeft voor de moeilijke omstandigheden, want er was tenslotte een treinramp gebeurd. Maar ik denk dat men al heel wat zou kunnen oplossen, mocht de communicatie met de reiziger iets beter zijn verlopen.
 
Mijnheer de minister, hoe evalueert u zelf de dienstverlening op de lijnen 50 en 53 na de treinramp?
 
Waarom heeft de NMBS na de gedeeltelijke hervatting van de dienstverlening op lijn 50 niet direct gekozen voor de normale, vertrouwde, rechtstreekse verbinding met Brussel?
 
Zult u de vervoersmaatschappij aanmanen om in de toekomst duidelijker, concreter en vooral meer proactief te communiceren?
 
Bent u van oordeel dat de compensatie die de NMBS biedt, in overeenstemming is met de hinder die de abonnees hebben ondervonden?
 
08.05  Jean-Pascal Labille, ministre: Madame la présidente, pour répondre à M. Balcaen, Infrabel m’indique qu’elle a averti le SPF quelques heures après l’incident car à sa connaissance ces démarches n’étaient pas une priorité absolue.
 
Les services de secours ont été prévenus en premier et les informations liées à la composition du train et aux matières transportées ont fait l’objet d’une transmission rapide.
 
Je trouve pour ma part qu’il importe d’avertir également dans les meilleurs délais l’organe d’enquête. À cet effet, Infrabel m’annonce qu’une application informatique sera prochainement implémentée. Celle-ci informera automatiquement et immédiatement le SPF et d’autres organismes devant être informés. Le système informatique sera complètement implémenté rapidement puisque c’est prévu pour la fin août prochain.
 
En attendant, le dirigeant de Traffic Control a sensibilisé son personnel sur cette question.
 
Sinds 4 mei 2013 wordt het treinverkeer wegens de ontsporing van een goederentrein te Wetteren ernstig verstoord. De NMBS heeft maatregelen genomen om de hinder voor haar klanten te beperken. De saneringswerken en het afgraven van de spoorbedding zijn bezig. De NMBS-Groep bevestigt dat de spoorwerken op het terrein kunnen aanvangen zodra de beddingswerken zijn afgerond. Deze spoorwerken zullen ongeveer vier weken duren.
 
Het is nu te vroeg om al een definitieve datum te communiceren voor de ingebruikname van de spoorinfrastructuur tussen Wetteren en Schellebelle. Zodra de spoorwerken eenmaal bezig zijn, zullen de NMBS en Infrabel hierop meer zicht hebben.
 
De NMBS meldt mij dat zij, zodra het treinverkeer opnieuw normaal verloopt, een compensatie zal toekennen en twee Leisure Passes aan de betrokken abonnees zal sturen. Een Leisure Pass is een vrije reiskaart voor een ganse dag op het ganse net, volgens de reizigersklasse verbonden aan een treinkaart.
 
De NMBS heeft een aantal initiatieven genomen om de klanten zo duidelijk en zo ruim mogelijk te informeren, onder meer via affiches met dienstregelingen van bussen en pendeltreinen in alle betrokken stations en stopplaatsen, aanpassingen op de NMBS-website, de opstelling van mobiele infokiosken in de stations, de detachering van medewerkers om informatie te geven en de busritten te controleren, de uitbreiding van de openingstijden van bepaalde kleine verkooppunten tot de avondpiek, bijvoorbeeld in Lede, en aankondigingen van alternatieven via de geluidsinstallatie.
 
De NMBS heeft vanaf de dag van het voorval naar bijsturing van haar dienstverlening gestreefd. Zo werden er 22 omnibusbussen, semi-directe bussen en directe bussen per weekdag ingeschakeld. Tijdens de piekuren staan de vervangbussen inderdaad mee in de file aan te schuiven. Daarom heeft de NMBS ernaar gestreefd om pendeltreinen op de lijnen 50 en 53 mogelijk te maken. De NMBS geeft mij mee dat reizigers gebruik kunnen maken van reguliere bussen van De Lijn. Er wordt ook, in overleg met De Lijn, vanaf volgende week tijdens de spits nog een extra autobus ingezet op de verbinding Gent-Dendermonde met halte in Schellebelle.
 
08.06  Karin Temmerman (sp.a): Mevrouw de voorzitter, ik heb niet echt een antwoord gekregen op de vraag waarom de rechtstreekse lijn met Brussel niet zal worden hersteld. Ik zal daar later nog eens op terugkomen.
 
Mijnheer de minister, de treinverbindingen zijn opnieuw normaal. Ik meen dat het grootste probleem eigenlijk de communicatie is geweest. Nogmaals, iedereen begrijpt dat er problemen zijn na zo’n ramp en dat men niet alles kan oplossen. Maar communiceren over de manier waarop men het probleem probeert op te lossen, is volgens mij essentieel voor de reiziger. Ik meen toch te mogen zeggen dat er op dat vlak heel wat is misgelopen.
 
08.07  Ronny Balcaen (Ecolo-Groen): Madame la présidente, je remercie M. le ministre pour sa réponse.
 
Je suis bien évidemment d’accord avec lui sur le fait qu’Infrabel doit communiquer le plus rapidement possible. Je crois d’ailleurs que c’est une obligation légale en cas de survenance de ce genre d’accident.
 
J’apprends avec satisfaction qu’un mécanisme sera mis en place pour que l’information soit automatiquement envoyée vers les services compétents.
 
08.08  Sarah Smeyers (N-VA): Mijnheer de minister, in tegenstelling tot hetgeen mevrouw Temmerman zei, denk ik dat de communicatie niet het probleem was. Iedereen wist dat er een ramp was gebeurd en iedereen zal wel de reflex gehad hebben om na te kijken of hij nog een rechtstreekse lijn had.
 
Het probleem is echter de tijd die pendelaars elke dag gedurende twee maanden hebben verloren. Normaliter duurt het traject van 20 kilometer 30 minuten. Gedurende die twee maanden deden ze er een uur langer over per dag en moesten ze overstappen. U zei dat u het publiek hebt geïnformeerd en dat de communicatie goed was, maar het was communicatie over een oplossing die er niet was. Er was gewoonweg geen oplossing.
 
De NMBS moet toch in staat zijn om een oplossing te bieden. Ik begrijp dat het niet kan in de eerste week, dat er dan nog bussen moeten worden ingelegd. Maar de NMBS, zo’n organisatie, zo’n instelling, moet er toch in slagen om binnen de week rechtstreekse lijnen tussen Aalst en Brussel in te stellen, die gewoon heen en weer pendelden tijdens de piekuren. Een paar rechtstreekse lijnen over dat traject van 20 kilometer was toch geen overbodige luxe geweest, voor een instelling waar toch zeer veel belastinggeld naartoe vloeit en vanuit een centrumstad waar toch heel veel mensen, ook uit de omgeving, heen rijden en de wagen parkeren om dan een traject van 30 minuten te doen naar de hoofdstad.
 
Ik hoop dat dit drama nooit meer gebeurt, maar ook dat u een draaiboek opstelt voor wanneer nog soortgelijke problemen zouden gebeuren, zodat in de toekomst zeer snel korte trajectlijnen kunnen worden ingesteld.
 
08.09  Tanguy Veys (VB): Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord, hoewel ik de indruk heb dat uw antwoord gedateerd is. U geeft immers een aantal zaken mee die ondertussen al realiteit zijn.
 
De kritiek is niet zozeer dat uiteindelijk sinds 30 juni 2013 alles opnieuw zo goed als normaal is. Er zijn wel bemerkingen te maken over de communicatie, maar de kritiek was vooral ook dat de dienstverlening na de treinramp zo lang en zo zwaar hinder heeft ondervonden. Over die kritiek hoor ik heel weinig in uw antwoord.
 
U komt naar het Parlement met wat gedateerde informatie. Ik weet ook wel dat bij de NMBS alles wat langer duurt en dat wij er op alles wat langer moeten wachten. De treinreiziger heeft echter te lang hinder ondervonden van een weliswaar ernstige treinramp. Ik hoor hier geen argumenten, noch geeft u informatie over de reden waarom de NMBS niet meer inspanningen had kunnen doen om de treinreiziger sneller en op betere wijze op te vangen, zodat de reiziger minder hinder ondervond van de treinramp zelf.
 
Ik blijf mij heel sterk over die werkwijze verwonderen.
 
Het incident is gesloten.
L’incident est clos.

Misschien bent u ook geïnteresseerd in ...